Od 20 lipca 2026 roku zaczną obowiązywać kolejne zmiany w programie „Czyste Powietrze”. Nowe zasady mają ułatwić właścicielom domów dostęp do dofinansowania, zwiększyć wsparcie na termomodernizację oraz wydłużyć czas na wykonanie inwestycji objętych zaliczką.

Zmiany obejmą między innymi wyjątki od obowiązku posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata, podwyższenie limitów dofinansowania na ocieplenie budynków i wymianę stolarki, a także uproszczenie zasad potwierdzania wykonanych prac.

– Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia – podkreśla Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Łatwiejszy dostęp do programu

Jedną z najważniejszych zmian będzie rozszerzenie wyjątków od zasady, zgodnie z którą wnioskodawca musi być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku.

Z dofinansowania będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie.

Program zostanie także otwarty dla właścicieli lub współwłaścicieli nieruchomości od co najmniej roku, jeżeli nabyli oni minimum 50 procent udziałów w drodze zakupu albo darowizny od rodziców lub dziadków.

Zmiana ta ma ułatwić uzyskanie wsparcia osobom, które stosunkowo niedawno stały się właścicielami starszych domów wymagających ocieplenia, wymiany okien lub modernizacji źródła ogrzewania.

Wyższe dotacje na termomodernizację

Od 20 lipca o 10 procent wzrosną maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne.

Podwyżka obejmie:

• ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi zewnętrznych,
• wymianę bram garażowych.

W najwyższym poziomie dofinansowania nowe limity wyniosą między innymi:

• do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian,
• do 1320 zł za metr kwadratowy stolarki okiennej,
• do 2750 zł za metr kwadratowy stolarki drzwiowej.

Analogicznie zwiększone zostaną kwoty obowiązujące w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania.

Podwyżkę uzasadniono wzrostem kosztów materiałów i usług. Przed ustaleniem nowych limitów przeanalizowano dane Głównego Urzędu Statystycznego, aktualne oferty rynkowe oraz koszty wykazywane we wnioskach o płatność.

Więcej czasu na wykonanie prac

Ważna zmiana dotyczy również beneficjentów korzystających z prefinansowania.

Termin na realizację prac objętych wypłaconą zaliczką zostanie wydłużony ze 120 do 180 dni. Z rozwiązania będą mogły skorzystać także osoby, które podpisały już umowy w ramach naboru prowadzonego od 31 marca 2025 roku.

W takim przypadku konieczne będzie jednak dokonanie odpowiedniej zmiany w zawartej umowie.

Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji

Uproszczone zostaną także zasady związane z dokumentowaniem wykonanych prac.

Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również osoby posiadające właściwe uprawnienia budowlane.

Zmiana ma przyspieszyć kompletowanie dokumentacji oraz rozliczanie inwestycji przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Wnioski robocze w generatorze

Pakiet zmian przewiduje także możliwość przygotowywania roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie.

Rozwiązanie będzie dotyczyło beneficjentów korzystających ze wsparcia operatorów. Ma ono usprawnić współpracę pomiędzy wnioskodawcą a operatorem oraz ograniczyć ryzyko popełnienia błędów podczas przygotowywania dokumentacji.

Doprecyzowane zostaną również zasady przyznawania dofinansowania na urządzenia wpisane na listę zielonych urządzeń i materiałów, czyli listę ZUM. Znaczenie będzie miało znajdowanie się urządzenia na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Koniec wsparcia dla części ogrzewania elektrycznego

Zmiany obejmą także urządzenia grzewcze.

Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 roku, program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.

Oznacza to, że dofinansowanie ma zostać skoncentrowane na rozwiązaniach zapewniających wyższą efektywność energetyczną i lepsze efekty ekologiczne.

Najważniejsze zasady pozostają bez zmian

Nowy pakiet nie zmienia podstawowych zasad reformy programu, która obowiązuje od 31 marca 2025 roku.

Nadal wymagane będą między innymi:

• audyt energetyczny,
• świadectwo charakterystyki energetycznej,
• stosowanie limitów kosztów kwalifikowanych,
• korzystanie z systemu operatorów w przypadkach określonych w programie,
• przestrzeganie zasady „jeden beneficjent – jeden budynek”.

Nie zmienią się także poziomy dofinansowania oraz kryteria dochodowe. Program nadal nie będzie przewidywał dotacji na kotły gazowe.

– Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień – mówi Robert Gajda, zastępca prezesa Zarządu NFOŚiGW.

Zapowiedział również dalsze prace nad kolejnymi rozwiązaniami, w tym nad bonem na audyt energetyczny. Propozycja ma zostać poddana dodatkowym konsultacjom z samorządami.

Ponad 970 tysięcy zawartych umów

Program „Czyste Powietrze” funkcjonuje od 2018 roku i jest największym w Polsce systemem wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych.

Za przygotowanie zasad programu, dokumentacji oraz pozyskiwanie źródeł finansowania odpowiada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wnioski są natomiast przyjmowane, oceniane i rozliczane przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Dotychczas zawarto około 971 tysięcy umów o dofinansowanie, z czego ponad 645 tysięcy inwestycji zostało już zakończonych. Łączna wartość wypłaconego wsparcia wynosi prawie 22 miliardy złotych.

W ramach nowej wersji programu, obowiązującej od 31 marca 2025 roku, złożono około 70 tysięcy wniosków i podpisano 53 tysiące umów o wartości 3,3 miliarda złotych.

Budżet obecnej odsłony programu wynosi 10 miliardów złotych i jest finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego.

Współpraca z gminami

Program realizowany jest przy współpracy z samorządami. W całym kraju działa ponad 2 tysiące gminnych punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tysiąca gmin pełniących funkcję operatorów.

Z udziałem gmin i operatorów składanych jest około 44 procent nowych wniosków.

Dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tysiące nieefektywnych źródeł ciepła, nazywanych potocznie kopciuchami. Ich użytkowanie jest jedną z głównych przyczyn zanieczyszczenia powietrza i powstawania smogu.

Nowe zasady zaczną obowiązywać 20 lipca 2026 roku. Osoby planujące złożenie wniosku powinny dokładnie zapoznać się z dokumentacją programu oraz sprawdzić, które z nowych rozwiązań mogą mieć zastosowanie w przypadku ich nieruchomości.

mt